Tyrannoroter: Ένα από τα πρώτα φυτοφάγα ζώα που περπάτησαν στη Γη βρήκαν επιστήμονες - Πώς έμοιαζε
Το Tyrannoroter heberti ήταν ένα «ογκώδες, χαριτωμένο» πλάσμα που, σε αντίθεση με τους υδρόβιους προγόνους του, βρέθηκε στη στεριά και άρχισε να τρέφεται με φυτά.
Στην ανακάλυψη ενός ζώου που περιπλανιόταν στη Γη πριν από 307 εκατομμύρια χρόνια και πιθανότατα αποτελεί ένα από τα πρώτα φυτοφάγα τετράποδα που περπάτησαν ποτέ στην πλανήτη, οδηγήθηκαν οι επιστήμονες.
Η ανακάλυψη, η οποία περιγράφεται λεπτομερώς σε μελέτη που δημοσιεύθηκε την Τρίτη (10/2) στο περιοδικό Nature Ecology & Evolution, επικεντρώνεται σε ένα κρανίο που βρέθηκε σε απολιθωμένο κούτσουρο δέντρου κατά μήκος των βράχων του νησιού Cape Breton στη Νέα Σκωτία του Καναδά.
Το όνομα που πήρε το αρχαίο ζώο είναι Tyrannoroter heberti. To «heberti» αποτελεί αναφορά στον άνθρωπο που ανακάλυψε το απολίθωμα, τον Brian Hebert, έναν ντόπιο λάτρη της παλαιοντολογίας. Όσον αφορά το «Tyrannoroter», συνδυάζει τις ελληνικές λέξεις «τύραννος» και «άροτρο», καθώς το ρύγχος του ζώου πιθανότατα ήταν χρήσιμο για σκάψιμο.
«Τα φυτοφάγα εμφανίστηκαν νωρίτερα από ό,τι εκτιμούσαμε»
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του CNN, το εύρημα αποκαλύπτει ότι τα παλαιότερα τετράποδα χερσαία ζώα πιθανότατα άρχισαν να τρέφονται με βλάστηση γύρω στα μέσα της Λιθανθρακοφόρου Περιόδου, ωθώντας προς τα πίσω το χρονοδιάγραμμα για την εμφάνιση των φυτοφάγων σπονδυλωτών. «Αυτό συνέβη αρκετά σύντομα μετά την πλήρη μετάβαση των τετράποδων στην ξηρά», δήλωσε ο συν-επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Δρ. Arjan Mann.
Χρησιμοποιώντας 3D σάρωση και εκτύπωση, η ομάδα μπόρεσε να μελετήσει το απολίθωμα με αξιοσημείωτη λεπτομέρεια. «Είναι ένας τρόπος ψηφιακής προετοιμασίας που μας επιτρέπει να οπτικοποιήσουμε το κρανίο και να δημιουργήσουμε τρισδιάστατες εκτυπώσεις για τις συλλογές των μουσείων μας, ώστε να το προβάλουμε και να το μεταφέρουμε σε όλο τον κόσμο χωρίς να διακινδυνεύσουμε το πραγματικό απολίθωμα», τόνισε ο Mann, επιμελητής των πρώιμων τετράποδων στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Field του Σικάγο.
Δόντια για να «αλέθουν» φυτά
Αφού μελέτησαν το απολίθωμα και το συνέκριναν με σκελετούς συγγενών ειδών, οι ερευνητές μπόρεσαν να διαπιστώσουν ότι το Tyrannoroter heberti ήταν «ένα μικρό, ογκώδες, χαριτωμένο, ερπετό, σε μέγεθος μπάλας ποδοσφαίρου». Επρόκειτο για ένα είδος σαύρας, είπε ο Mann. Αλλά αυτό που έκανε αυτό το πλάσμα να ξεχωρίζει ήταν τα δόντια και το κρανίο του.
Το ζώο είχε ένα φαρδύ, καρδιόσχημο κρανίο και μεγάλα δόντια διατεταγμένα σε σειρές στην οροφή του στόματός του και στην κάτω γνάθο του. Αυτά τα κοπτικά εργαλεία ταιριάζουν μεταξύ τους σαν κομμάτια παζλ, επιτρέποντας στο ζώο να αλέθει σκληρά, ινώδη φυτά.
«Αυτή η τεράστια επιφάνεια στον ουρανίσκο του, καλυμμένη με μεγάλα, στιβαρά δόντια, είναι πιθανώς μια βασική προσαρμογή στη φυτοφαγία», εξήγησε ο Mann.
Η νέα έρευνα δείχνει ότι η φυτοφαγία εξελίχθηκε νωρίτερα και σε περισσότερες ομάδες ζώων από ό,τι είχε εκτιμηθεί προηγουμένως, δήλωσε ο Michael Coates, καθηγητής οργανικής βιολογίας και ανατομίας στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη. Επιπλέον, σύμφωνα με τον Coates, τα ευρήματα αυτά ρίχνουν φως στο πώς αναπτύχθηκαν τα πρώιμα χερσαία οικοσυστήματα.
Υδρόβιοι πρόγονοι
Σημείωσε επίσης ότι οι σειρές δοντιών του Tyrannoroter ήταν ένα χαρακτηριστικό που είχε απομείνει από τους υδρόβιους προγόνους του.
Οι συγγραφείς της μελέτης υπέθεσαν ότι αυτό το πρώιμο χερσαίο ζώο αρχικά τρεφόταν με έντομα, αλλά με την πάροδο των γενεών εξελίχθηκε σε φυτοφάγο.
Αυτή η διατροφική αλλαγή συνοδεύτηκε και με άλλες ανατομικές αλλαγές πάνω του, εκτός από τα δόντια. Για να χωνέψουν τα φυτά, το Tyrannoroter heberti και άλλα πρώιμα φυτοφάγα, πιθανότατα ανέπτυξαν μεγαλύτερα, «βαρελοειδή» σώματα με μεγαλύτερα έντερα. Αυτά τα εκτεταμένα πεπτικά συστήματα θα υποστήριζαν ισχυρά μικρόβια του εντέρου - μικροσκοπικούς οργανισμούς που βοηθούν στη διάσπαση του φυτικού υλικού.
«Μόλις πάτησαν στεριά, άρχισαν να τρώνε φυτά»
Η τεράστια σημασία του ευρήματος, σύμφωνα με τον Mann, έγκειται στο ότι δείχνει πως τα τετράποδα σπονδυλωτά εξελίχθηκαν γρήγορα σε φυτοφάγα, αφού έγιναν μόνιμοι κάτοικοι της ξηράς.
«Τα σύγχρονα χερσαία οικοσυστήματα έχουν κοινότητες που κυριαρχούνται από φυτοφάγα», ανέφερε. «Αυτό το ζώο δείχνει ότι σχεδόν αμέσως μόλις τα ζώα άρχισαν να γίνονται χερσαία, πειραματίζονταν με τη φυτοφαγία και ενδεχομένως άνοιγαν το δρόμο για τη μεγάλης κλίμακας, ευρέως διαδεδομένη φυτοφαγία που βλέπουμε αργότερα», εξήγησε ο Mann.
Τα ευρήματα δείχνουν επίσης ότι η φυτοφαγία εξελίχθηκε με ανεξάρτητο τρόπο, σε διαφορετικές ομάδες πρώιμων χερσαίων σπονδυλωτών, όχι μόνο στους προγόνους των σύγχρονων ερπετών.
«Εξαφανίστηκε όταν εξαφανίστηκε η τροφή του»
Η κλιματική αλλαγή εκείνης της εποχής απείλησε όμως αυτά τα είδη. Καθώς η κλιματική αλλαγή μετέτρεψε τα υγρά δάση σε πιο άνυδρα περιβάλλοντα, πολλά πρώιμα φυτοφάγα αγωνίστηκαν να προσαρμοστούν και τελικά εξαφανίστηκαν.
Με την εξαφάνιση της χλωρίδας που χρειάζονταν αυτά τα είδη για να επιβιώσουν, τα ζώα έγιναν μια «νεκρή ομάδα που περπατούσε», εξήγησε ο Mann. Αυτό μπορεί να οδήγησε το Tyrannoroter στην εξαφάνιση.
«Τα νέα απολιθώματα αλλάζουν συνεχώς τις ιστορίες μας, και αυτή είναι η περίπτωση ενός νέου απολιθώματος που έρχεται στο φως και αλλάζει ολόκληρη την οπτική μας για την εξέλιξη της ζωής στην ξηρά», υπογράμμισε ο Mann.
